بازار مسکن

وام مرابحه چیست و شرایط آن چگونه است؟

مرابحه یکی از عقود اسلامی در بانکداری اسلامی است که در آن بهای اصلی کالا به مشتری اعلام شده و خریدار تمام آن را به غیر از مقداری از آن، به صورت اقساط به صاحب کالا پرداخت می‌کند. در این روش فروش، طرف فروشنده در واقع قیمت تمام شده آن کالا را به مشتری اعلام نموده و در عوض مبلغی را به عنوان بهره کالا از وی می‌خواهد که این سود به عنوان بهره کاری یا مرابحه شناخته می‌شود. مبلغ مرابحه می‌تواند به صورت نقد یا قسطی پرداخت شود. البته مبلغی که برای نسیه انتخاب می‌شود معمولاً بیشتر از مبلغ تمام شده نقدی کالا است.

برای دریافت مطالعه پیش امکان سنجی آنلاین و اطلاع از قیمت مسکن در کمترین زمان به اکوساختمان مراجعه کنید.

تعریف وام مرابحه

آشنایی با انواع وام‌های بانکی به افراد کمک می‌کند تا بتوانند از ظرفیت سیستم بانکداری کشور نهایت بهره را ببرند. وام مرابحه یکی از انواع وام‌های بانکی است که متأسفانه کمتر شناخته شده و کمتر مورداستفاده قرارگرفته است. این نوع از وام بانکی در واقع ازجمله عقود اسلامی است که برای پیشبرد اهداف تجاری و بهبود شرایط زندگی اشخاص تعریف‌شده است.

در سال‌های اخیر این نوع وام توسط سیستم بانک مرکزی ابلاغ و روند بهبودی آن شکل‌گرفته است. این وام ازجمله وام‌هایی است که در راه تحقق بانکداری اسلامی پرداخت‌شده و به نظر می‌رسد در سال‌های آتی، استفاده از آنچه برای کسب‌وکارها و چه استفاده شخصی و خانوادگی، افزایش پیدا کند.

برای بسیاری از افراد، کلماتی مثل وام مضاربه و وام مرابحه آن‌قدر ناشناخته و نامربوط است که حتی برای تحقیق در مورد آن نیز تمایلی نشان نمی‌دهند. این در حالی است که استفاده از برخی وام‌ها، کمک بزرگی برای کسب‌وکارهای بزرگ و کوچک و حتی برخی کارهای شخصی بوده و می‌تواند کمک شایانی نماید.

کاربرد گسترده وام مرابحه کاربردهای گسترده را دارد که شامل صنایع تا امور مختلف می‌شود. البته شرایط خاص این نوع از وام، باعث شده تا به جای محوریت پول، کالا محوریت و موضوعیت آن باشد. به همین علت است که مرابحه بیش از موارد جزئی و فرعی، برای کسب‌وکارها مورداستفاده قرار گیرد. البته برای برخی معاملات ازجمله خرید مسکن یا خرید زمین به صورت شخصی که نوعی کالای سرمایه‌ای به‌حساب می‌آید نیز وام مرابحه کاربردهای خود را نشان می‌دهد.

تعریف دقیق این وام عقد قراردادی گفته است که در آن فروشنده کالا به صورت دقیق قیمت خرید کالا را بیان کرده و سودی که قرار است بر روی آن افزوده شود را نیز به اصل مبلغ کالا اضافه می‌کند. نحوه پرداخت قیمت کالا نیز می‌تواند به صورت نقدی یا اقساطی باشد. همچنین شرایط مدت زمان بازپرداخت نیز در قرارداد مرابحه مشخص شده و می‌تواند به صورت اقساط مساوی یا غیر مساوی معین گردد.

لازم به ذکر است که در برخی از انواع وام مرابحه، هزینه‌های مختلفی که از خرید تا انبارداری و حتی بیمه کالا نیز به صورت مبلغ اضافه شده به اصل قیمت کالا از خریدار دریافت می‌شود. همچنین ممکن است برخی تخفیف‌ها از طریق تولیدکننده یا توزیع‌کننده به خریدار (بانک) داده شود که باید در قرارداد حتماً اضافه شود.

بازپرداخت وام مرابحه نیز بسته به نوع عقد قرارداد می‌تواند متفاوت باشد. برای مثال بسیاری از بانک‌ها وام مرابحه خرید خودرو را تا ۵ سال و برخی دستگاه و تجهیزات صنعتی را تا ۳ سال تعیین کرده‌اند. اخیراً یک بانک نیمه‌خصوصی، حداکثر زمان یکی از طرح‌های تسهیلاتی خود را که بر اساس بیع مرابحه بنیان گذاشته شده تا ۱۰۰ ماه اعلام کرده و سقف سود را تا ۱۸ درصد معین می‌کند.

مطالب مرتبط: رشد دوره‌ای قیمت مسکن در تهران؛ مناطق ۲۲ گانه و حومه

کدام بانک‌ها وام مرابحه پرداخت می‌کنند و شرایط آن‌ها چیست؟

لیست بانک‌هایی که در حال حاضر وام مرابحه را در دستور کار خود قرار داده‌اند به شرح زیر است.

  • بانک ملی ایران
  • بانک سپه
  • بانک صادرات
  • بانک ملت
  • بانک ایران‌زمین
  • بانک انصار
  • بانک تجارت
  • بانک کشاورزی
  • بانک رفاه

بانک‌های مختلف حتی علاوه بر اعلام میزان وام مرابحه به صورت مشخص، برخی از طرح‌های ویژه پرداخت تسهیلات را بر اساس عقد مرابحه ایجاد نموده‌اند. اطلاع از طرح‌های مختلف بانک‌ها می‌تواند به افراد برای اخذ وام مناسب کارشان کمک کند. در این زمینه استفاده از مشاورانی که به صورت تخصصی در زمینه وام و تسهیلات فعال هستند، بهترین راه خواهد بود. سایت اکو ساختمان با بهره‌گیری از تجربیات مشاوران باسابقه خود در امور اقتصادی آماده همراهی با فعالین مربوطه است.

نحوه بازپرداخت و میزان سود بانکی وام مرابحه نیز کاملاً وابسته به نوع قرارداد و بانک خواهد بود. بسیاری از بانک‌ها میزان درصد سود وام مرابحه خود را بین ۱۵ تا ۲۰ درصد اعلام کرده‌اند. البته برخی از بانک‌های خصوصی این میزان را بیش از ۲۰ درصد تعیین و در مقابل برخی ویژگی‌های دیگر را به وام خود اضافه کرده‌اند. انتخاب از بین بانک‌های مختلف ارائه‌دهنده وام مرابحه نیز یکی از چالش‌های پیش رو است که ممکن است افراد مختلف در هنگام اخذ این نوع وام با آن مواجه شوند.

مدارک مورد نیاز وام مرابحه

شایان ذکر است که هر بانکی قوانین مربوط به خود را برای دریافت مدارک و مستندات از مشتری خود دارد اما برخی از این مدارک هستند که به صورت عمومی برای اکثر بانک‌ها مورد نیاز هستند. شرح این مدارک در زیر آورده شده است.

  • تکمیل دقیق برگ درخواست وام مرابحه
  • اصل و کپی شناسنامه و کارت ملی (ترجیحاً کارت ملی معتبر) برای اشخاص حقیقی و مدارک محرز کننده هویت اشخاص حقوقی
  • مجوز فعالیت از مراجعه ذی‌صلاح مرتبط با صنعت یا کسب‌وکار
  • مدارک دقیق آدرس محل فعالیت
  • ارائه مدارک به ‌عنوان وثیقه و ضمانت و همچنین ارائه ضامن معتبر بر اساس مبلغ وام مرابحه

تفاوت مرابحه با فروش اقساطی

در مورد تفاوت مفهوم مرابحه با فروش اقساطی می‌توان اشاره کرد که فروش اقساطی نوع معامله‌ای است که طی آن کالا به مشتری تحویل شده و بهای آن بعداً در قالب یک یا چند قسط پرداخت می‌گردد و ممکن است به این دلیل کمی گران‌تر از فروش نقدی باشد که البته این امر جایز است. در مرابحه، فروشنده مبلغی را بیش‌تر از بهای اصلی کالا می‌گوید که پرداخت آن می‌تواند نقدی یا قسطی باشند. همچنین در فروش اقساطی، کالا یا خدماتی به مشتری داده می‌شود که گران‌تر از حالت معمول است و بعداً در چند قسط توسط مشتری پرداخت می‌شود.

شرایط استفاده از وام مرابحه

ازجمله ضوابطی که می‌توان ذیل آن‌ها از مرابحه در نظام بانکی و پولی کشور استفاده کرد موارد زیر را می‌توان نام برد.

  • حسن شهرت، اهلیت، سابقه کار مناسب، داشتن صلاحیت فنی، متناسب با تسهیلات درخواستی
  • دریافت تخفیف از عرضه کنندگان یا تولیدکنندگان
  • ایجاد امکان انتخاب خدمات و اموال برای متقاضی
  • اعلام قیمت تمام شده به مشتری
  • محاسبه مبلغ وام مرابحه بر اساس سود بانکی و بهای تمام شده
  • اقساطی که در نظر گرفته می‌شود، می‌تواند به میزان مساوی و یا غیر مساوی در زمان‌های معین باشند
  • تخفیف به مشتری در صورتی که بتواند زودتر از موعد تمام بدهی را بپردازد

کاربرد اوراق مرابحه در معاملات اسلامی

یکی از مهم‌ترین عقود در معاملات اسلامی، عقد مرابحه است. اوراق آن نیز از همین اهمیت برخوردار هستند، این اوراق بهادار نمادی بر بدهی معامله مرابحه بوده و آنکه آن‌ها را دارد مالک آن است. از مرابحه می‌توان برای تأمین مالی اسلامی در صنعت و کشاورزی و معدن هم استفاده کرد. صکوک مرابحه هم جهت برطرف کردن مشکلی است که حذف اوراق قرضه برای معاملات اسلامی ایجاد می‌کند.

عملکرد صکوک به این صورت است که متخصصان امور مالی کشورهای اسلامی تلاش کردند با استفاده از خصوصیات بیع مرابحه اوراق بهاداری را به وجود بیاورند که بتوان در بازار پول و سرمایه اسلامی برای تأمین مالی و ابزار سیاست پولی استفاده شود. مرجع قانونی مرابحه هم ماده ۹۸ قانون برنامه پنجم توسعه است. قانون‌گذار در قانون برنامه پنجم توسعه، به عقود مندرج در فصل ۳ قانون عملیات بانکی بدون ربا، عقود دیگری را با عنوان عقود اسلامی اضافه نموده و در این قانون قید کرده است که آیین‌نامه اجرایی این عقود می‌بایست به تصویب هیئت وزیران برسد.

شرایط فروشنده در بیع مرابحه

علاوه بر موارد ذکر شده تاکنون فروشنده هم در مرابحه باید شرایطی داشته باشد که اهم آن‌ها به شرح زیر است.

  1. معاملات مرابحه ای در صورتی که خریدار از قیمت تمام شده کالا و سود آن باخبر نشده باشد، باطل است.
  2. ما به تفاوت بالا رفتن بهای خرید و اجرت زمانی که باعث آن فروشنده است بر عهده خود وی خواهد بود.
  3. بهتر است سود معامله با نسبت مشخصی از قیمت تمام شده کالا محاسبه نگردد.
  4. در صورتی که فروشنده قیمت تمام شده کالا را در مبادله بیشتر از آنچه واقعیت دارد اعلام کند، خریدار در زمان فهم موضوع می‌تواند قرارداد را فسخ کند.

تفاوت مرابحه و مضاربه

مضاربه قراردادی است دوطرفه که یک‌طرف صاحب سرمایه نقدی یعنی بانک است و طرف دیگر یک تاجر است. هر دو نفر در سود حاصل از این تجارت سهیم هستند. یکی از مهم‌ترین شرایط مضاربه بسته شدن آن روی تجارتی که خرید و فروش دارد. در مضاربه سرمایه حتماً باید پول نقد باشد. بانک‌ها برای بستن قرارداد مضاربه می‌بایست فاکتور خرید جنس مشخص شده را دریافت کرده و در مدت زمان معینی به همراه سود مشخص شده به صندوق خود برگردانند. بانک‌ها فقط در سود این قرارداد سهیم بوده و به زیان آن کاری ندارند.

 در زمان پایان قرار مضاربه پول به همراه سود به صورت یکجا باید بازگردانده شده و پول مضاربه را نمی‌توان به صورت اقساط پرداخت کرد. از طرف دیگر، مرابحه قراردادی است که بین دو فرد که یکی از آن‌ها عرضه کنند کالا (بانک) و یک خریدار بسته می‌شود؛ اما در این قرارداد طرف عرضه کننده بانک است که یک کالایی را با قیمت تمام شده و تمام هزینه‌هایی که برای او داشته است به فرد دیگری می‌فروشد.

 فرد خریدار می‌تواند به صورت اقساط به همراه سود به فرد عرضه کننده پرداخت کند. این اقساط می‌تواند به مبالغ مساوی و یا غیر مساوی تقسیم شود. در مرابحه فرد عرضه کننده کالا باید قیمت تمام شده کالا را به صورت واقعی بگوید، اگر فرد خریدار متوجه این موضوع شود که ارزش واقعی کالا کمتر از قیمت تمام شده از طرف عرضه کننده اعلام شده است، می‌تواند قرارداد را فسخ کند. فروش‌های لیزینگ فروش را به صورت مرابحه انجام می‌دهند.

مطالب مرتبط: تاثیر وام مسکن بر رونق بازار مسکن، نوش‌دارو پس از مرگ سهراب

سخن آخر

هدف اقتصاد کشور ما رسیدن به یک اقتصاد اسلامی است که بر پایه فقه نوشته شده است و یکی از مشخصه‌های اقتصاد اسلامی این است که کشور دارای بانک‌هایی بر پایه قوانین فقهی باشد. بانکداری اسلامی به‌نوعی از بانکداری گفته می‌شود که بر اساس احکام فقهی خصوصاً از نظر ربا و رباخواری تنظیم شده است و از اقتصاد اسلامی پیروی کند.

نوشته های مشابه

هنوز دیدگاهی منتشر نشده است

دکمه بازگشت به بالا